La Rochelle – een stad aan de Atlantische Oceaan

La Rochelle in de vroege ochtend

We stonden vroeg op.

Na onze aankomst de vorige namiddag hadden we al een eerste wandeling door La Rochelle gemaakt. Vanuit het rustige straatje waar ons hotel lag, gingen we naar de oude haven, waar we meteen midden in de zomerse drukte terechtkwamen. We aten er oesters en gefrituurde spierinkjes, maar eerlijk gezegd was het eten niet meteen een succes. Misschien lag het aan onze verwachtingen. Misschien moesten we de stad gewoon op een ander moment beleven.

Daarom trekken we de volgende ochtend opnieuw de stad in. En dat blijkt een goede keuze.

De straten zijn nog rustig. Winkels gaan open, inwoners zijn op pad en bij het water worden de eerste boten klaargemaakt. Er hangt een heel andere sfeer dan de vorige namiddag. Terwijl we langs de haven slenteren, zien we een groepje kinderen zich klaarmaken voor hun zeilles. Kleine zeilbootjes worden te water gelaten en de kinderen klimmen aan boord. De instructeur helpt ze op weg en in een rijtje varen ze de haven uit.

Ik blijf even staan om te kijken. Het is maar een klein tafereeltje, maar het raakt me. Achter de kinderen staan de oude torens van La Rochelle, die hier al eeuwenlang de ingang van de haven bewaken. En terwijl ik naar die kinderen kijk, denk ik aan alles wat die stenen en torens in al die eeuwen moeten hebben meegemaakt – schepen die de haven binnenvaren, vissers die uitvaren en terugkeren, handelaars die hun goederen lossen, oorlogen en belegeringen, stormen en gewone dagen.

En nu deze kinderen, op weg naar hun zeilles. Ik vind het contrast prachtig. De haven is natuurlijk veranderd, maar de zee is nog altijd een belangrijk onderdeel van het dagelijkse leven van La Rochelle.

Een stad met haar gezicht naar de zee

La Rochelle ontstond in de tiende eeuw als vissersdorp en groeide uit tot een belangrijke havenstad. Handel, scheepvaart en visserij hebben het leven in de stad eeuwenlang bepaald. Ook de geschiedenis van de protestantse hugenoten is nauw verbonden met La Rochelle. In 1627 en 1628 werd de stad belegerd door de troepen van Lodewijk XIII en kardinaal Richelieu. Na een langdurig beleg moest La Rochelle zich overgeven.

Later veranderde de rol van de haven opnieuw. La Rochelle werd een belangrijk handelscentrum en speelde ook een rol in de Franse slavenhandel. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleef de stad tot het einde van de oorlog onder Duitse bezetting.

Het zijn grote historische gebeurtenissen, maar tijdens onze wandeling ben ik vooral gefascineerd door hoe weinig moeite het kost om je hier iets van die geschiedenis voor te stellen. De oude gebouwen staan er nog. De vestingmuren maken nog altijd deel uit van de stad. En de haven ligt nog steeds op dezelfde plek

Langs de oude stadsmuren 

We volgen de Rue sur les Murs, langs de oude vestingmuur. Aan de ene kant staan de huizen van de oude stad; aan de andere kant kijk je uit over de haven. De Tour Saint-Nicolas en de Tour de la Chaîne staan bij de ingang van de oude haven. Iets verderop staat de Tour de la Lanterne.

De eerste twee torens vormden vroeger de toegang tot de haven. Er kon een ketting tussen worden gespannen om te voorkomen dat schepen zouden binnenvaren. De Tour de la Lanterne werd onder andere gebruikt als vuurtoren en als gevangenis.

Die ochtend lopen we er gewoon langs, maar ik kijk anders naar de torens dan de dag ervoor. Misschien komt het doordat de stad nog zo stil is. Ik vraag me weer af hoeveel mensen er door de eeuwen heen op precies dezelfde plek hebben gestaan en uitkeken over zee. Ik schud die gedachte van me af en we gaan gewoon verder.

De Grosse Horloge en de oude binnenstad 

Via de Grosse Horloge wandelen we de oude binnenstad in. De toren vormt de historische doorgang tussen de haven en het centrum. Daarachter liggen smalle straatjes met hoge huizen, winkels en cafés.

We hebben niet echt een plan, en dat is misschien wel de beste manier om een stad als La Rochelle te verkennen. We slaan een straatje in omdat het er interessant uitziet en blijven ergens wat langer hangen omdat een gevel of een uitzicht op de haven onze aandacht trekt. De Rue des Merciers bijvoorbeeld, met zijn arcades, is zo’n straat waar ik graag even rondkijk. De arcades beschermden vroeger de handelaars en hun klanten tegen de zon en de regen. Tegenwoordig vind je er winkels en cafés.

Van daaruit gaan we verder naar het Hôtel de Ville. Het stadhuis heeft een lange geschiedenis die teruggaat tot de middeleeuwen. Op het plein staat het standbeeld van Jean Guiton, reder, protestants leider en burgemeester van La Rochelle tijdens het beleg van 1627-1628. Hij is een van die figuren die je tijdens een wandeling door La Rochelle vanzelf tegenkomt.

De beelden die verdwenen en terugkwamen

Een klein verhaal dat ik tijdens onze wandeling ontdekte, bleef bij me.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog moesten verschillende bronzen beelden uit La Rochelle worden verwijderd. Het metaal kon worden gebruikt voor de oorlogsindustrie. In 1943 verdwenen onder andere de beelden van admiraal Duperré, Eugène Fromentin en Jean Guiton.

Gelukkig bleek na de oorlog dat ze niet vernietigd waren. Jean Guillet, die bij een metaalrecyclingbedrijf in de regio Parijs werkte, had de drie beelden verborgen gehouden. In mei 1945 kondigde hij aan dat ze nogintact waren. Zo konden ze terugkeren naar La Rochelle en opnieuw hun rechtmatige plek op hun sokkels innemen.

Ik vind dit soort kleine historische verhaaltjes eigenlijk best leuk. Zestaan niet altijd centraal in de geschiedenis van een stad, maar ze maken een wandeling voor mij net dat beetje interessanter.

De markt van La Rochelle

Onze wandeling brengt ons uiteindelijk naar de Marché Central. Deze overdekte markt werd tussen 1834 en 1836 gebouwd en geeft, na bijna 200 jaar, nog steeds een goed beeld van wat er in deze regio allemaal op tafel komt.

De viskramen liggen vol met de vangst van de nacht. Er zijn ook garnalen, kreeften en andere zeevruchten. Bij de slagers vind je ambachtelijke vleeswaren en pâté en croûte. Daarnaast zijn er delicatessen en kazen, waaronder natuurlijk lokale geitenkazen zoals de Chabichou du Poitou.

En dan zie ik de boter – drie AOP-boters uit Charente-Poitou. Er is Lescure, de romige klassieker en favoriet van veel Franse chef-koks. Dan is er Échiré, verfijnd en subtiel, en waarschijnlijk de beroemdste boter van Frankrijk. Maar ik koop de Pamplie, iets minder bekend maar onweerstaanbaar met grof zout van Île de Ré.

Ik zou hier makkelijk veel te veel kunnen kopen. Niet omdat we het allemaal nodig hebben, maar omdat ik van alles wel een beetje wil proeven. Een stukje vis met goede boter. Een salade met geitenkaas. Een geroosterde kwartel, gevuld met vijgen en hazelnoten. En natuurlijk de oesters. Dat is wat ik zo heerlijk vind aan Franse markten. Je slentert rond en nog voordat je iets hebt gekocht, zie je in je hoofd al allerlei gerechten voor je.

We lopen verder, maar ik weet nu al dat de markt in La Rochelle me het meest bij zal blijven. En dat er later tijdens deze reis nog heel wat meer producten in onze koffer zullen belanden.

Église Saint-Sauveur

We wandelen verder naar de Église Saint-Sauveur. De kerk is door de eeuwen heen meerdere keren beschadigd en herbouwd. Binnen trekken de scheepsmodellen meteen mijn aandacht. De kerk had een band met de vissers en zeelieden van La Rochelle, en deze modellen herinneren aan hun leven op zee. Ik vind het opmerkelijk om ook hier in deze kerk te zien hoe belangrijk de zee altijd al voor de lokale bevolking is geweest.

Wat van La Rochelle blijft hangen

Tegen het einde van onze wandeling heb ik niet het gevoel dat we “alles” van La Rochelle gezien hebben. En dat hoeft ook helemaal niet.

We hebben door een aantal oude straten gelopen, de haven gezien, de torens bewonderd, de markt bezocht en onderweg hier en daar stukjes geschiedenis ontdekt. Maar we hebben vooral een eerste indruk gekregen van een stad die sterk verbonden is met de Atlantische Oceaan.

Dat zie je niet alleen aan de haven. Je ziet het in de scheepsmodellen in de kerk. Je proeft het op de markt. En je ziet het in die kleine zeilbootjes die 's morgens de haven uitvaren.

Voor mij zijn het uiteindelijk die beelden die in mijn geheugen blijven hangen, niet een lijstje met bezienswaardigheden.

Veelgestelde vragen over La Rochelle

Waar ligt La Rochelle? 

La Rochelle ligt aan de Atlantische kust in het Franse departement Charente-Maritime, in het zuidwesten van Frankrijk. De stad ligt tegenover Île de Ré en is een goede uitvalsbasis om de kust en de omliggende eilanden te verkennen.

Waar staat La Rochelle bekend om?

La Rochelle staat vooral bekend om haar historische haven, de drie middeleeuwse torens, de oude binnenstad en haar lange geschiedenis als havenstad aan de Atlantische Oceaan.

Wat zijn leuke plekken om te ontdekken in La Rochelle? 

Tijdens onze wandeling kwamen we langs de oude haven, de drie torens, de Rue sur les Murs, de Grosse Horloge, het stadhuis, de Rue des Merciers, de Marché Central en de Église Saint-Sauveur. Dit zijn de plekken die we tijdens ons eerste bezoek hebben gezien, maar La Rochelle heeft natuurlijk nog veel meer te bieden.

Wat staat er op het menu in La Rochelle? 

Dankzij de ligging aan de Atlantische kust spelen vis, zeevruchten, oesters en mosselen een belangrijke rol in de regionale keuken. Op de Marché Central vonden we ook lokale boter, kazen, vleeswaren, groenten en andere streekproducten uit Charente-Maritim.

Hoeveel tijd heb je nodig in La Rochelle? 

We brachten een dag door met een ontspannen wandeling door het historische stadscentrum en een bezoek aan de markt. Als je ook de kust, Île de Ré en andere plekken in Charente-Maritime wilt verkennen, is het de moeite waard om wat langer in de omgeving te blijven.

Kun je La Rochelle combineren met Île de Ré?

Ja. Île de Ré ligt vlak voor de kust van La Rochelle en is via een brug met het vasteland verbonden. Wij combineerden ons verblijf in La Rochelle met een bezoek aan het eiland.

Op zoek naar het verhaal achter de oesters

Die ochtend zagen we weer oesters te koop op de markt. En na onze eerste, niet zo overtuigende kennismaking in de haven, waren we eigenlijk wel nieuwsgierig geworden.

Waar komen deze oesters vandaan? Hoe worden ze gekweekt? En waarom zijn oesters uit deze streek zo bijzonder?

Om dat uit te zoeken, vertrekken we uit La Rochelle en rijden we langs de kust richting L'Houmeau en Marsilly.